środa, 26 sierpnia 2026

Musical – Krakowski Teatr Muzyczny Opera i Operetka (1982)

Spektakl w wykonaniu zespołu Opery i Operetki w Krakowie (wcześniej funkcjonującej pod nazwą Krakowski Teatr Muzyczny), grany na Scenie Operetkowej.

I premiera: 15 grudnia 1982 r.

II premiera: 18 grudnia 1982 r. (premiera prasowa) [1]

Spektakl zszedł z afisza 14 stycznia 1987 r.

W sumie zagrano 182 spektakle dla łącznej ilości 98181 widzów.

"Musical w 3 aktach (17 obrazach z uwerturą) na motywach powieści Lucy Maud Montgomery "The Blue Castle".

Opracowanie graficzne i ilustracje: Janusz Wrzesiński, "okładka na podstawie obrazu "Pocałunek" G. Klimta"

Produkcja:
– reżyseria – Barbara Kostrzewska
– scenografia – Józef Napiórkowski, Ryszard Stobnicki
– kierownictwo muzyczne – Zbigniew Toffel
– choreografia – Henryka Komorowska
– asystent reżysera – Jan Lachowski
– asystent choreografa – Alina Towarnicka
– dyrygenci – Rafał Jacek Delekta, Marian Lida, Zbigniew Toffel
– korepetytorzy solistów – Małgorzata Siudyszewska, Małgorzata Westrych
– inspicjent – Anna Jaworska
– sufler – Irena Hemzaczek
– kierownik baletu – Krystyna Gruszkówna
– inspektor baletu – Krystyna Ungeheuer
– kierownik chóru – Zbigniew Toffel
– inspektor chóru – Rafał Kazanowski
– akompaniator chóru – Małgorzata Westrych
– dyrektor i kierownik artystyczny teatru – Ewa Michnik
– zastępca dyrektora – Zenon Hajduga
– kierownik literacki teatru – Józef Opalski
– kierownik muzyczny sceny operetkowej – Marian Lida

Aktorzy:
Antonina Malarz, Grażyna Mytych, Ewa Stengl jako Joanna
Jan Lachowski, Jan Wilga jako Eddi
Krystyna Jurek, Jolanta Kaczorowska, Stefania Zacharjasz jako ciocia Tekla
Barbara Adamik, Iwona Borowicka, Maria Choma jako "cioteczka" Izabella
Krystyna Behounek, Maria Domańska, Brygida Zaborowska jako Oliwia, córka Izabelli
Elżbieta Słomczyńska, Stefania Zacharjasz jako Georginia, kuzynka
Andrzej Galos, Andrzej Pągowski, Andrzej Skwarczyński jako stryj Beniamin, mąż Tekli
Andrzej Pągowski, Kazimierz Różewiccz jako Ryczący Abel
Jan Lachowski, Adam Ritter jako doktor Trent
Kazimierz Jędralczyk, Kazimierz Różewicz, Stanisław Ziółkowski jako Stary Redfern
Marek Bednarz, Rafał Kazanowski, Franciszek Makuch jako Parsival, narzeczony Oliwii
Bogusław Wojnowski, Władysław Woźniak jako Listonosz
Krzysztof Kiełbiński, Aleksander Kwaśny jako Chłopak I
Andrzej Całka, Wojciech Radoń jako Chłopak II
Emil Dźwigoń, Stanisław Makohon jako Chłopak III

Balet:
I numer "Marzenie Joanny" i "Finał":  Anna Bil, Ilona Dworska, Renata Godek, Małgorzata Piechnik, Jolanta Symonowicz, Lidia Tomaszewska, Alina Towarnicka, Lech Druch, Marek Fima, Adam Pietrzyk, Jan Starowicz, Bogusław Wilk, Krzysztof Zakrzewicz, Marian Żak
II numer "Western": Anna Bil, Ilona Dworska, Renata Godek, Małgorzata Piechnik, Emilia Sikora, Lidia Tomaszewska, Lech Druch, Marek Fima, Jan Starowicz, Bogusław Wilk, Krzysztof Zakrzewicz, Marian Żak
III numer "Noc Świętojańska": Anna Bil, Ilona Dworska, Małgorzata Piechnik, Emilia Sikora, Lidia Tomaszewska, Alina Towarnicka, Lech Druch, Marek Fima, Jan Starowicz, Bogusław Wilk, Krzysztof Zakrzewicz, Marian Żak

Chór:
Soprany: Zofia Ciszewska, Maria Czarnecka, Wilhelmina Galas, Hanna Jończyk, Krystyna Jurek, Bożena Lewandowska, Danuta Masior, Łucja Świniarska, Anna Wątrobska, Jadwiga Wierzbicka, Grażyna Siwek, Urszula Rojek
Alty: Anna Bartnik, Teresa Kmiecik, Ewa Rogowska, Anna Szrama-Korczyńska, Renata Sejdor, Beata Salawa, Barbara Struzik-Kępa, Mirosława Szklarska, Ewa Tomecka
Tenory: Andrzej Całka, Igor Górniak, Rafał Kazanowski, Wojciech Radoń, Bogusław Wojnowski, Władysław Woźniak
Basy: Emil Dźwigoń, Kazimierz Jędralczyk, Krzysztof Kiełbiński, Aleksander Kwaśny, Stanisław Makohon, Jerzy Szawel, Marek Bednarz, Michał Roszak, Ludomir Rogalewski

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Zapowiedzi spektaklu:

["Dziennik Polski" z 14 grudnia 1982, nr 219 (11803), s. 1, mbc.malopolska.pl/link/ea30fa666bc648e9882eaeb87c823108/]

"... Wachowicz [...] napisała libretto "Błękitnego zamku" w oparciu o nie tłumaczoną nigdy w Polsce powieść": Błękitny Zamek oczywiście przetłumaczony wcześniej był, ale w 1982 roku był niedostępny do kupna, ponieważ ostatnie wydanie miało miejsce aż w 1947 r. Dopiero w 1985 r. Nasza Księgarnia wznowiła tytuł.

"...Lucy Maud dedykowała [Błękitny Zamek] wielkiej miłości swego życia Ephraimowi Weberowi...": Ephraim Weber był wieloletnim przyjacielem Maud, z którym korespondowała od 1902 roku aż do swojej śmierci. Nie był on jednak jej niespełnioną miłością.

["Echo Krakowa" z 14 grudnia 1982, nr 194 (11270), s. 5, mbc.malopolska.pl/link/5d9a6c9c3f9b4433b253142abae8114c/]

["Echo Krakowa" z 15 grudnia 1982, nr 195 (11271), s. 2, mbc.malopolska.pl/link/163c7b7d8d524a0a82c4416e83f46441/]

["Gazeta Krakowska" z 17-19 grudnia 1982, nr 223 (10559), s. 6, mbc.malopolska.pl/link/493ed4cd08364d318c6b1f45c210c371/]

W secie premierowym zagrano cztery spektakle w dniach 15-18 grudnia o 19:15 [2].

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Program spektaklu:

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Zdjęcia:


[na zdjęciu: Antonina Malarz jako Joanna i Jan Wilga jako Eddi; fot. Zbigniew Łagocki; http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=156335&from=publication]

[na zdjęciu Alina Towarnicka, fot. Zbigniew Łagocki; "Przekrój" z 27 maja 1984, nr 22 (2033), s. 13, mbc.malopolska.pl/link/fc1cdef3650a4022a8ade54dd9596efe/]

[na zdjęciu: Antonina Malarz jako Joanna; fot. Zbigniew Łagocki; http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=156334&from=publication]



Więcej zdjęć dostępnych jest na stronach Archiwum fotografii Opery Krakowskiej oraz Małopolskiej Biblioteki Cyfrowej.

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

O krakowskiej premierze Wachowicz pisała w liście będącym częścią korespondencji między nią a Józefem Dużykiem (pracownikiem Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie). Określiła Błękitny Zamek mianem muzycznego bzdurstewka:

[Ewa Danowska, Listy Barbary Wachowicz do Józefa Dużyka, [w:] Rocznik Biblioteki Kraków, red. Artur Czesak, t. 7, Biblioteka Kraków, Kraków 2023, s. 232, https://cyfrowa.biblioteka.krakow.pl/dlibra/publication/8220/edition/6903/content]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Recenzje:

["Echo Krakowa" z 22 grudnia 1982, nr 200 (11276), s. 3, mbc.malopolska.pl/link/4aae348f6dd341d494308e063e443dc2/]

["Dziennik Polski" z 27 grudnia 1982, nr 228 (11812), s. 4, mbc.malopolska.pl/link/b23f403a7bbe4a1ba5e1f00b1ee64e20/]

Artykuł Wachowicz, o którym pisze autorka, to Błękitny dom ("Przekrój" 1982, nr 43 (1957), s. 8).

Przywołane słuchowiska radiowe możliwe są ciągle do pobrania ze strony www.sluchowiska.ugu.pl (zob. Ania z Zielonego Wzgórza, 1979).

"Prapremiera odbyła się w 1979 roku we wrocławskiej Operetce": musical wystawiany był już od 1978 roku przez Teatr Ziemi Łódzkiej.

["Gazeta Krakowska" z 3 czerwca 1983, nr 129 (10698), s. 8, mbc.malopolska.pl/link/45689ed9a3d64a5ba212315f1ee5a5d2/]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

W 1984 roku Błękitny Zamek w tej adaptacji został obejrzany przez synową Maud oraz dwie kanadyjskie badaczki jej twórczości. Wycinki prasowe poruszające ten temat umieściłam w osobnym wpisie.

>Goście z Kanady na przedstawieniu "Błękitnego Zamku"<

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Premiera krakowskiego Błękitnego Zamku stała się powodem do przeprowadzenia wywiadu z Barbarą Kostrzewską, reżyserką spektaklu. Nazywa w nim ona Błękitny Zamek swoim ulubionym musicalem.

["Dziennik Polski" z 17-19 grudnia 1982, nr 222 (11806), s. 4, 6, https://mbc.malopolska.pl/pl/podglad/dziennik-polski-115826/]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Kiedy grano? [3]

["Echo Krakowa" z 3 stycznia 1983, nr 1 (11284), s. 3, mbc.malopolska.pl/link/6b43a698462143789ee821c6a708d6fe/]
["Gazeta Krakowska" z 4 stycznia 1983, nr 2 (10571), s. 6, http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=119633&from=&dirids=1&ver_id=&lp=131&QI=]
["Echo Krakowa" z 1 kutego 1983, nr 22 (11305), s. 5, mbc.malopolska.pl/link/e7c970a15a1a44a997b53b1b919060a6/]
["Dziennik Polski" z 2 lutego 1983, nr 23 (11839), s. 4, mbc.malopolska.pl/link/1e96ca9e938d4db5abf40669712ef8aa/]
["Echo Krakowa" z 8 lutego 1983, nr 27 (11310), s. 5, mbc.malopolska.pl/link/e380e777dc4142098f71981c9bd22bb0/]
["Echo Krakowa" z 28 listopada 1984, nr 235 (11773), s. 2, mbc.malopolska.pl/link/b6954628bb4543008c061488e8b3bbf9/]

["Gazeta Krakowska" z 28 listopada 1984, nr 284 (11161), s. 1, 4, mbc.malopolska.pl/link/e9eacd326e88432e9e6ad6c95c8ed958/]

1982: 15-18 grudnia.

1983: 5-8, 12-15 stycznia, 2-5, 9-12, 16-19, 23 (spektakl zamknięty) lutego, 9-12, 16-19, 23-26, 30-31 marca, 6-9, 12-16 (spektakl z 14 był zamknięty), 22-23 kwietnia, 4-7, 19-21, 25-28 maja, 1, 3-4, 8-11, 22-25, 28-30 czerwca, 14-17, 21-24 września, 12-15, 19-22 października, 9-12, 16-19 (spektakl z 16 zamknięty), 21 (wyjazdowo) listopada.

1984: 13/14 (spektakl zamknięty), 18-21 stycznia, 8-11, 15-18, 23 (spektakl zamknięty) lutego, 14-17 marca (spektakl z 17 był zamknięty), 18-19, 25-28 kwietnia, 2-5 maja, 3, 8-10 listopada, 4, 6 grudnia.

1985: 4-5, 9-12 stycznia, 13-16 lutego, 6-8 (spektakl z 6 był zamknięty) marca, 8-11 maja, 18-21, 25-28 września, 9-12, 16-19 października.

1986: 22-25 stycznia, 16-19 kwietnia, 13 (spektakl wyjazdowy, zamknięty), 22 października , 5 listopada (wyjazdowy).

1987: 14 stycznia.

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Spektakl wychodził do mieszkańców Krakowa i był grany również poza siedzibą teatru, np. w takich miejscach jak:

– Szkoła Muzyczna w Nowej Hucie (21 listopada 1983 r.)

["Głos Nowej Huty" z 13 listopada 1983, nr 46 (1386), s. 8, https://cyfrowa.biblioteka.krakow.pl/dlibra/publication/4055/edition/3582/content?format_id=2]

– Nowohuckie Centrum Kultury (13 października 1986 r.)

["Dziennik Polski" z 10 października 1986, nr 236 (12907), s. 7, mbc.malopolska.pl/link/89f7fe2aacb841f2bdb5d0418ea0dd1d/]
["Głos Nowej Huty" z 17 października 1986, nr 42 (1538), s. 10, https://cyfrowa.biblioteka.krakow.pl/dlibra/publication/4269/edition/3757/content?format_id=2]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Wypis z Dziejów Opery i Operetki:

[Stanisław Lachowicz, Z dziejów Opery i Operetki. Fakty i daty. 200 lat Sceny Narodowej w Krakowie, Opera i Operetka w Krakowie, Kraków 1985, s. 35, http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=156442&from=&dirids=1&ver_id=&lp=40&QI=C8C5233ED088676FC382D15659BB1CB8-13]

Wypis z Almanachu sceny polskiej 1982/83:

[Almanach sceny polskiej 1982/83, red. Kazimierz Andrzej Wysiński, t. XXIV, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1987, s. 143, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63849/edition/59997/content]

Przedstawienie zostało wystawione 74 razy w tym sezonie i zebrało 42653 widzów.

W następnym zagrano 54 spektakle a widownię zapełniło 29459 widzów [4].

W sezonie 1984/85 Błękitny Zamek można było obejrzeć tylko 24 razy, widziało go 11318 widzów [5].

Więcej przedstawień odbyło się w następnym sezonie, 28, i zebrały one w sumie 13642 widzów [6].

Według Almanachu sceny polskiej w kolejnym sezonie odbyły się jedynie 2 spektakle dla 1109 widzów [7].

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Inne wycinki prasowe:

– zamówienie na bilety:

– zaproszenie na spotkanie z twórcami

["Dziennik Polski" z 26 stycznia 1983, nr 18 (11834/0, s. 6, mbc.malopolska.pl/link/0f2957a6cd5f4df1ac56d5146a827373/]

– wyjazd na spektakl


["Al-Chemik: pismo Załogi Zakładów Chemicznych Alwernia" z kwietnia 1983, nr 4, s. 8, mbc.malopolska.pl/link/ccf3b310debc4da4a7dad7a91279ed3f/]

– przedstawienie postaci Jana Wilgi, grającego Eddiego, z okazji jubileuszu krakowskiej Operetki:

["Dziennik Polski" z 3 grudnia 1984, nr 285 (12374), s. 3, http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=88575&from=&dirids=1&ver_id=&lp=21&QI=]

– wywiad z odtwórcą roli Eddiego, Janem Wilgą

["Echo Krakowa" z 3-5 października 1986, nr 193 (12237), s. 5, mbc.malopolska.pl/link/1d893be6d3084aa7868414b514f6a07f]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

[1] Według dopiska z "Dziennika Polskiego" z 17-19 grudnia 1982 r, (nr 222 (11806), s. 7).

[2] Na podstawie grudniowych repertuarów teatrów umieszczonych w Dzienniku Polskim: nr 220, s. 6, nr 221, s. 6nr 222, s. 7. Rozpiska spektakli była przedrukowywana również w numerach Echa Krakowa oraz Gazety Krakowskiej.

[3] Daty na podstawie repertuarów krakowskich teatrów z Dziennika Polskiego, Echa Krakowa i Gazety Krakowskiej.

[4] Almanach sceny polskiej 1983/84, red. Kazimierz Andrzej Wysiński, t. XXV, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1987, s. 139, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63850/edition/59998/content.

[5] Almanach sceny polskiej 1984/85, red. Kazimierz Andrzej Wysiński, t. XXVI, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1989, s. 155, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63851/edition/59999/content.

[6] Almanach sceny polskiej 1985/86, red. Kazimierz Andrzej Wysiński, t. XXVII, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993, s. 76, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63852/edition/60000/content.

[7] Almanach sceny polskiej 1986/87, red. Anna Chojnacka, t. XXVIII, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1993, s. 55, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63853/edition/60001/content.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz