sobota, 31 października 2026

"Błękitny Zamek" dozwolony do lat 14

Błękitny Zamek miał małe cameo w cyklu opowiadań publikowanym na łamach gazety "Victor Junior: dozwolone do lat 14". Każdy odcinek to inne perypetie Weroniki, będącej uczennicą jednej ze starszych klas podstawówki (w czasach, kiedy ta miała jeszcze sześć klas a po niej przechodziło się do gimnazjum). W tym opowiadaniu czytanie Lucy Maud Montgomery, bądź jakichkolwiek innych książek, zostało przeciwstawione (ku obrzydzeniu bohaterki) zainteresowaniu sportem.

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

[Poczta integruje ludzi, "Victor Junior" z 5 listopada 2002, nr 9, s. 16-17]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆
Brak w notce redakcyjnej informacji o tym, kto konkretnie odpowiadał za pisanie tej serii opowiadań dla czasopisma.
⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Ale Patryk? Po prostu się popisuje. Chce zwrócić na siebie uwagę. Może po prostu mnie kocha? Łukasz mówił, że jak grają razem w piłkę  przed blokiem, to czasem o mnie wypytuje. Ale o czym można rozmawiać z Patrykiem? O Małyszu. O meczu Legia-Barcelona. Bo on nie czyta Lucy Maud Montgomery ani nic innego . Jak go spytałam o Błękitny zamek, to nie wiedział, co to w ogóle jest.

środa, 28 października 2026

"Kopciuszek w kolorowych okładkach"

Kolejny artykuł wykopany z archiwów Guliwera :) Tym razem można w nim przeczytać o wznowieniu Błękitnego Zamku przez gdańskie wydawnictwo Novus Orbis i jak wpisywało się ono w ówczesny nurt wydawania literatury dla dziewcząt.

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

[Gertruda Skotnicka, Kopciuszek w kolorowych okładkach, "Guliwer" 1994, nr 4, s. 22-24]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Okładka zachwalana w tekście, projektu Danuty Jastrzębowskiej:

niedziela, 25 października 2026

"O Joannie z »Błękitnego Zamku«"

W dzisiejszym wpisie postanowiłam przypomnieć rozważania na temat postaci Joanny/Valancy z artykułu Katarzyny Berety, zamieszczonego w czasopiśmie "Guliwer", kwartalniku o książce dla dziecka. Mimo założeń Maud, że Błękitny Zamek miał być czytany przez dorosłych, i tak usilnie był spychany w granice literatury dziecięcej.

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆



[Katarzyna Bereta, O Joannie z Błękitnego Zamku, "Guliwer" 2012, nr. 3 (101), s. 50-53, https://sbc.org.pl/publication/155181]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

"Błękitny Zamek po II wojnie światowej wznowiono w Polsce dopiero w 1985 roku...": Tak naprawdę po wojnie już w 1947 roku Kubicki wznowił wydawanie Błękitnego Zamku, co zostało przerwane przez wpisanie powieści na listę książek zakazanych. Dopiero następnym wydanie była edycja Naszej Księgarni z 1985 r.

"Pierwsze wydanie w Polsce również uka­zało się w 1926 roku. Na czwartej stronie edycji z 1985 r. widnieje informacja: „Tekst opracowano na podstawie wydania polskiego z 1926 r." L.M. Montgomery, Błękitny Zamek, Warszawa 1985, s. 4. Por. także: B. Tylicka, Montgomery [w:] Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży. Red. K. Kuliczkowska, B. Tylicka. Wyd. 2, Warszawa 1984, s. 239.": Pierwsze polskie wydanie Błękitnego Zamku nie miało miejsca w 1926 roku a Nasza Księgarnia popełniła w swojej stopce redakcyjnej błąd. Błękitny Zamek ukazał się po raz pierwszy w 1939 roku nakładami wydawnictw J. Kubickiego i Księgarni Literackiej. Po wojnie Kubicki wznowił tytuł, nie opatrzył jednak swoich egzemplarzy datą wydania, stąd być może wyniknęło całe zamieszanie – Nasza Księgarnia oparła swoją edycję na tymże wydaniu i z braku roku publikacji, wpisali datę kanadyjskiej premiery.

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Czym innym miałaby być literatura, jeśli nie stwarzaniem światów możliwych, innych, lepszych, budowaniem pomostów, po których można byłoby przemieścić się z ciemności do światła, z niewoli ku wol­ności, ze słabości w moc?

czwartek, 22 października 2026

Montgomery najpoczytniejszą z autorek

W dzisiejszym wpisie przytaczam wyniki zestawienia najchętniej czytanych autorów i ich książek z "Poradnika Bibliotekarza" z 1991 roku. Palma pierwszeństwa przypadła Lucy Maud Montgomery a pośród tytułów wymienianych przez bibliotekarzy znalazł się (a jakże) Błękitny Zamek :)

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆


[Grażyna Lewandowicz, Najpoczytniejsze książki dla dzieci w opinii bibliotekarzy, "Poradnik Bibliotekarza" 1991, nr 10, s. 8-9, https://pliki.sbp.pl/ac/2706_Por_Bibl_1991_10.pdf]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Największą liczbę głosów (29) zdobyła Lucy Maud Montgomery i jej książki o Ani z Zielonego Wzgórza, cykl przygód Emilki, Błękitny Zamek.

poniedziałek, 19 października 2026

Musical – Państwowy Teatr Muzyczny w Szczecinie (1982)

Spektakl w wykonaniu zespołu Państwowego Teatru Muzycznego w Szczecinie.

Premiera: 28 października 1982 r.

Spektakl zszedł z afisza w sezonie teatralnym 1986/87.

W sumie zagrano przynajmniej 150 spektakli dla łącznej ilości 64045 widzów.

Program: redakcja – Ewa Markaczewska, okładka – Andrzej Tomczak

Produkcja:
– reżyseria – Bogusława Czosnowska
– scenografia – Józef Napiórkowski
– kierownictwo muzyczne – Edmund Borowski
– współpraca scenograficzna – Ryszard Stobnicki
– choreografia – Zygmunt Kamiński
– kierownik chóru – Bohdan Boguszewski
– asystent kierownika chóru – Jerzy Gomol
– inspektor chóru żeńskiego – Genowefa Falkowska
– inspektor chóru męskiego – Adam Jeleń
– dyrygent – Edmund Borowski
– korepetytor solistów – Mirosława Białas, Iwo Dudarenko
– korepetytor chóru – Danuta Dziubak
– kierownik baletu – Piotr Hanl
– pedagog baletu – Jekatierina Sołowiowa
– korepetytor baletu – Ewa Gomol, Jerzy Sternalski
– inspektor baletu – Henryk Walentynowicz
– inspektor orkiestry – Dymitrios Ikonomu
– inspicjent – Czesław Twardowski
– kontrola tekstu – Elżbieta Alama-Sternalska
– dyrektor i kierownik artystyczny – Tadeusz Bursztynowicz
– zastępca dyrektora – Wieńczysława Matusz

Aktorzy:
Elwira Naguszewska, Elżbieta Sawicka [od sezonu 1983/84] jako Joanna Sritling
Zygmunt Gorczyński, Mirosław Kosiński [od sezonu 1985/86] jako Eddi Smith
Aleksandra Ciecholewska jako Tekla, ciotka Joanny
Krystyna Broszniowska, Elżbieta Alama-Sternalska jako Izabella, ciotka Joanny
Jolanta Łoś, Elżbieta Alama-Sternalska [od sezonu 1983/84] jako Oliwia, córka Izabelli
Monika Myszkowska jako Georginia, kuzynka Joanny
Sergiusz Wąsowicz jako Beniamin, stryj Joanny
Ireneusz Naguszewski jako Abel, zdun
Edmund Piotrowski jako Doktor Trent
Władysław Żydlik, Zbigniew Sawicki [od sezonu 1983/84] jako Redfern
Wiesław Łągiewka jako Parsival, narzeczony Oliwii
Chłopcy: Adam Jeleń, Romuald Maziuk, Zdzisław Przybylski, Kaziemierz Sowa

Balet:
I akt, "Błękitny Zamek": Katarzyna Nowak, Renata Wasikowska, Piotr Hanl, Ireneusz Maciejewski, Henryk Walentynowicz i zespół
II akt, "Damska orkiestra": koryfeje (Barbara Kosińska, Paweł Muchożewski, Andrzej Pęczak) i zespół
III akt, "Noc śwętojańska": Halina Bukowska, Ruta Gorczyńska, Teresa Gościniak, Barbara Włodarska-Hanl, Elżbieta Trzcińska-Müller, Ireneusz Maciejewski, Henryk Walentynowicz i zespół
Pozostali tancerze: Grzegorz Kotek, Violetta Kasprowicz, Jolanta Kędzierska, Elżbieta Kuśmierek, Katarzyna Kochanowska, Barbara Mieczkowska, Wiesława Pietrzak, Dorota Piwowarczyk, Ewa Ramos, Irena Trautman, Konstanty Potudin, Henryk Wawrzynowicz, Witold Werbik

Chór:
Grażyna Kołbuc-Diling, Teresa Dudarenko, Jolanta Foryś, Genowefa Falkowska, Wiesława Imiołek, Aleksandra Kędzierska, Małgorzata Kotek, Teresa Kozłowska, Helena Lesiewicz, Leokadia Kucińska, Maria Misztal, Danuta Nowik, Wanda Piasecka, Urszula Przybyszewska, Lilianna Turbaczewska, Anna Wochna, Edeltrauda Zengota, Krystyna Żukowska, Jerzy Bartz, Stanisław Bednarski, Ryszard Diling, Zbigniew Geburt, Andrzej Gibalski, Jerzy Gomol, Winicjusz Jankowski, Adam Jeleń, Ryszard Makulec, Stanisław Masłowski, Romuald Maziuk, Zdzisław Przybylski, Andrzej Przybyszewski, Kazimierz Sowa, Władysław Syrwid, Henryk Wdowiak

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Zapowiedzi spektaklu:
["Kurier Szczeciński" z 27 października 1982, nr 200, s. 8, https://zbc.ksiaznica.szczecin.pl/dlibra/publication/47872/edition/46029/content]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Program spektaklu:

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Zdjęcia:

[fot. Zdzisław Gajda]

Więcej zdjęć ze spektaklu dostępnych na stronie Opery Szczecińskiej.

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Recenzje:

["Życie Literackie" z 5 grudnia 1982, nr 43 (1602), r. 32, s. 14, mbc.malopolska.pl/link/ff67e66e8dd24b758e52de1455816a1b]

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Kiedy grano?

["Kurier Szczeciński" z 2 września 1985, nr 170, s. 8, https://zbc.ksiaznica.szczecin.pl/dlibra/publication/51215/edition/48876/content]

Na razie nie dotarłam do ogłoszeń z prasy z datami dziennymi spektakli/

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

Wypis z Almanachu sceny polskiej 1982/83:

[Almanach sceny polskiej 1982/83, red. Kazimierz Andrzej Wysiński, t. XXIV, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1987, s. 154, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63849/edition/59997/content]

Przedstawienie zostało wystawione 84 razy w tym sezonie i zebrało 39146 widzów.

W następnym zagrano 45 spektakli a widownię zapełniło 17353 widzów [1].

W almanachu za sezon 1984/85 nieodnotowano liczby spektakli ani obłożenia widowni [2].

W następnym sezonie odbyło się 21 przedstawień i zebrały one w sumie 7546 widzów [3].

W Almanachu sceny polskiej w kolejnym sezonie ponownie nieodnotowano ilości przedstawień ani liczby widzów [4].

⋆⁺₊⋆ ━━━━⊱༒︎ • ༒︎⊰━━━━ ⋆⁺₊⋆

[1] Almanach sceny polskiej 1983/84, red. Kazimierz Andrzej Wysiński, t. XXV, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1987, s. 150, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63850/edition/59998/content.

[2] Almanach sceny polskiej 1984/85, red. Kazimierz Andrzej Wysiński, t. XXVI, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1989, s. 167, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63851/edition/59999/content.

[3] Almanach sceny polskiej 1985/86, red. Kazimierz Andrzej Wysiński, t. XXVII, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993, s. 123, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63852/edition/60000/content.

[4] Almanach sceny polskiej 1986/87, red. Anna Chojnacka, t. XXVIII, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1993, s. 106, https://repozytorium.ispan.pl/dlibra/publication/63853/edition/60001/content.